หลักสูตรฝึกอบรมการพยาบาลเฉพาะทาง สาขาการพยาบาลเวชปฏิบัติการบำบัดทดแทนไต (การฟอกเลือดด้วยเครื่องไตเทียม)

Program of Nursing Specialty in Renal Replacement Therapy Nurse Practitioner (Hemodialysis)

ประเทศไทยมีนโยบายในการพัฒนาระบบบริการสุขภาพเพื่อให้เกิดความเท่าเทียม ประชาชนทุกคนสามารถเข้าถึงระบบบริการสุขภาพที่ได้มาตรฐาน และยั่งยืน จากการลงมติรับรองเป้าหมายการพัฒนาอย่างยั่งยืนปี 2554-2573 ใน 4 ประเด็นหลัก ได้แก่
   1) การยึดมั่นในหลักการพัฒนาที่ยั่งยืน
   2) การสร้างภูมิคุ้มกัน
   3) การลดความเหลื่อมล้ำและให้ความสําคัญกับสิทธิมนุษยชน
   4) รูปแบบการดําเนินงานต้องเริ่มจากการวางกรอบกติกาสังคม ให้มั่นคงและเป็นธรรมให้ทุกคนมีความเสมอภาค มีโอกาสเข้าถึงทรัพยากรและการบริการภาครัฐอย่างเท่าเทียม และให้ความสําคัญกับการเสริมสร้างความเป็นหุ้นส่วนการพัฒนาทั้งในประเทศ
และระหว่างประเทศ โดยสำนักงานหลักประกันสุขภาพแห่งชาติได้กำหนดสิทธิประโยชน์ของโรคไตวายเรื้อรังระยะท้าย ที่ขยายขอบเขตการรักษาให้ครอบคลุม และเพียงพอต่อความต้องการของผู้ป่วย ซึ่งรัฐบาลได้กำหนดหลักเกณฑ์และค่ารักษาพยาบาล ในการเบิกจ่ายค่าฟอกเลือดด้วยเครื่องไตเทียมได้ตามอัตรา ครั้งละ 1500 บาท ทำให้รัฐบาลต้องดูแลผู้ป่วยโรคไตวายเรื้อรังระยะท้ายด้วยวิธีการฟอกเลือดด้วยเครื่องไตเทียมที่มีปริมาณเพิ่มมากขึ้น
         ผู้ป่วยโรคไตวายเรื้อรังระยะท้ายที่ได้รับการฟอกเลือดด้วยเครื่องไตเทียม ซึ่งเป็นวิธีที่สามารถทดแทนการทำหน้าที่ของไต และประคับประคองชีวิตผู้ป่วยให้สามารถดำเนินชีวิตใกล้เคียงภาวะปกติ เพื่อเตรียมรับการปลูกถ่ายเปลี่ยนไต ปัจจุบันมีจำนวนผู้ป่วยที่เข้ารับการฟอกเลือดด้วยเครื่องไตเทียมเพิ่มจำนวนมากขึ้น และมีการรับรองหน่วยบริการฟอกเลือดด้วยเครื่องไตเทียมเพิ่มมากขึ้น เพื่อให้ผู้ป่วยได้เข้าถึงการบริการสุขภาพอย่างทั่วถึง ร่วมกับการกำหนดมาตรฐานการบริการฟอกเลือดด้วยเครื่องไตเทียมให้มีอัตรากำลังพยาบาลไตเทียม 1 คนต่อผู้รับบริการ 4 คน ซึ่งในปัจจุบันมีจำนวนพยาบาลไตเทียมที่ผ่านการอบรมไม่เพียงพอต่อการบริการผู้ป่วย ตลอดจนผู้ป่วยที่ได้รับการฟอกเลือดด้วยเครื่องไตเทียมมีความซับซ้อนจากการมีโรคเรื้อรังร่วมหลายระบบ ได้แก่ โรคเบาหวาน โรคความดันโลหิตสูง และโรคหัวใจ เป็นต้น ทำให้การดูแลผู้ป่วยมีความยุ่งยากซับซ้อนมากขึ้น ร่วมกับเทคโนโลยีทางการแพทย์ที่ใช้ในการรักษาด้วยการฟอกเลือดด้วยเครื่องไตเทียมมีความก้าวหน้ามากขึ้นจึงจำเป็นต้องใช้พยาบาลที่มีความรู้ ทักษะ มีความเชี่ยวชาญในการบำบัดทดแทนไต รวมทั้งสามารถใช้อุปกรณ์ เครื่องมือพิเศษ และแก้ไขปัญหาเฉพาะหน้าที่เกิดขึ้นกับผู้ป่วยและเครื่องมือพิเศษสำหรับการฟอกเลือดด้วยเครื่องไตเทียมได้
         คณะพยาบาลศาสตร์ วิทยาลัยวิทยาศาสตร์การแพทย์เจ้าฟ้าจุฬาภรณ์ ราชวิทยาลัย
จุฬาภรณ์ ร่วมกับโรงพยาบาลสถาบันโรคไตภูมิราชนครินทร์ ได้เห็นความสำคัญของการดูแลผู้ป่วยที่ได้รับการรักษาด้วยการฟอกเลือดด้วยเครื่องไตเทียม จึงดำเนินการจัดหลักสูตรพยาบาลเวชปฏิบัติการบำบัดทดแทนไต โดยนำหลักสูตรพยาบาลเวชปฏิบัติการบำบัดทดแทนไต การฟอกเลือดด้วยเครื่องไตเทียม ฉบับปรับปรุง 2560 ที่พัฒนาขึ้นโดยสภาการพยาบาล เน้นให้ผู้เรียนมีความสามารถในการประเมินภาวะสุขภาพผู้ป่วย ตรวจวินิจฉัยปัญหาสุขภาพ ประเมิน เฝ้าระวังและแก้ไขภาวะแทรกซ้อนที่เกิดขึ้นในผู้ป่วยที่ได้รับการบำบัดทดแทนไตทั้งระยะเฉียบพลันและเรื้อรัง ทำให้ผู้ป่วยเกิดความปลอดภัยตลอดระยะเวลาที่ได้การฟอกเลือดด้วยเครื่องไตเทียม ตลอดจนสามารถจัดการดูแลผู้ป่วยให้คงสภาวะสุขภาพ ให้คำปรึกษา และบริหารจัดการหน่วยไตเทียม กำหนดตัวชี้วัดที่สะท้อนผลลัพธ์ของการบริการ รวบรวมข้อมูลและจัดการข้อมูลเพื่อพัฒนาคุณภาพการดูแลโดยใช้ข้อมูลเชิงประจักษ์ สามารถนำความรู้ไปใช้ในการดูแลผู้ป่วยไตวายเรื้อรังและให้การบำบัดฟอกเลือดด้วยเครื่องไตเทียม ได้อย่างถูกต้อง ปลอดภัย บนพื้นฐานของคุณธรรม จริยธรรม จรรยาบรรณวิชาชีพ

ชื่อปริญญาและสาขาวิชา

ประกาศนียบัตรการพยาบาลเฉพาะทาง สาขาการพยาบาลเวชปฏิบัติการบำบัดทดแทนไต (การฟอกเลือดด้วยเครื่องไตเทียม) (ป. การพยาบาลเฉพาะทางเวชปฏิบัติการบำบัดทดแทนไต (การฟอกเลือดด้วยเครื่องไตเทียม))
Certificate of Nursing Specialty in Renal Replacement Therapy Nurse Practitioner (Hemodialysis)

ค่าเล่าเรียน :

ระยะเวลาการศึกษา

หลักสูตรฝึกอบรมระยะสั้น 6 เดือน หลักสูตรฝึกอบรมการพยาบาลเฉพาะทาง สาขาการพยาบาลเวชปฏิบัติการบำบัดทดแทนไต (การฟอกเลือดด้วยเครื่องไตเทียม) ตามเกณฑ์การจัดทำหลักสูตรการพยาบาลเฉพาะทางและการบริหารหลักสูตร พ.ศ. 2557 และหลักสูตรการพยาบาลเฉพาะทางต้นแบบ พ.ศ. 2563 ที่สภาการพยาบาลให้การรับรอง เป็นหลักสูตรฝึกอบรมทางวิชาชีพหลังปริญญาตรี

โครงสร้างหลักสูตร รวมจำนวน 19 หน่วยกิต

1. วิชาแกน 1 รายวิชา 2 หน่วยกิต
   1.1 วิชานโยบายและระบบสุขภาพ (Policy and health service system) 2(2-0-4) หน่วยกิต
2. วิชาบังคับของสาขาทางคลินิก 1 รายวิชา 2 หน่วยกิต
   2.1 วิชาการประเมินภาวะสุขภาพขั้นสูงและการตัดสินทางคลินิกในผู้ป่วยโรคไต (Advanced health assessment and clinical Judgment for the patients with kidney disease) 2(1-2-3) หน่วยกิต
3. วิชาความรู้ความชำนาญเฉพาะสาขา 7 รายวิชา 15 หน่วยกิต
   3.1 วิชาหลักพื้นฐานในการพยาบาลผู้ป่วยโรคไต (Essential nursing principle for patients with kidney disease) 3(3-0-6) หน่วยกิต
   3.2 วิชาการบำบัดฟอกเลือดด้วยเครื่องไตเทียม (Hemodialysis therapy) 2(2-0-4) หน่วยกิต
   3.3 วิชาการพยาบาลผู้ป่วยล้างไตทางช่องท้อง (Nursing care of Patient Undergoing Peritoneal Dialysis) 1(1-0-2) หน่วยกิต
   3.4 วิชาการพยาบาลและบำบัดฟอกเลือดด้วยเครื่องไตเทียมผู้ป่วยภาวะวิกฤต (Nursing care and hemodialysis therapy for critically ill patients) 2(2-0-4) หน่วยกิต
   3.5 ปฏิบัติการจัดการสารสนเทศในการดูแลผู้ป่วยฟอกเลือดด้วยเครื่องไตเทียม (Practicum of data management in hemodialysis patients) 1(0-4-1) หน่วยกิต
   3.6 ปฏิบัติการบำบัดฟอกเลือดด้วยเครื่องไตเทียม (Practicum of nursing for hemodialysis therapy) 4(0-16-4)
   3.7 ปฏิบัติการพยาบาลและการบำบัดฟอกเลือดด้วยเครื่องไตเทียมผู้ป่วยวิกฤต (Practicum of nursing care and hemodialysis therapy for critically ill patient) 2(0-8-2) หน่วยกิต

อาชีพที่สามารถประกอบได้หลังสำเร็จการศึกษา

เมื่อสิ้นสุดการเรียนการสอนของหลักสูตร ผู้เข้ารับการอบรมสามารถ
1. วิเคราะห์ นโยบาย ระบบสุขภาพ เศรษฐศาสตร์สุขภาพ และจัดรูปแบบการพยาบาลผู้ป่วยที่ได้รับการฟอกเลือดด้วยเครื่องไตเทียมที่สอดคล้องกับระบบสุขภาพได้
2. มีทักษะปฏิบัติในการฟอกเลือดด้วยเครื่องไตเทียมโดยใช้เทคโนโลยีทางการแพทย์ขั้นสูง บนพื้นฐานคุณธรรม จริยธรรม จรรยาบรรณวิชาชีพ และกฎหมาย
3. มีทักษะในการประเมินและวิเคราะห์ปัญหาสุขภาพ ใช้หลักฐานเชิงประจักษ์และสารสนเทศทางสุขภาพ ร่วมกับใช้เทคโนโลยีในการจัดการข้อมูลทางสุขภาพในการพัฒนาคุณภาพการดูแลผู้ป่วยที่ได้รับการฟอกเลือดด้วยเครื่องไตเทียม
4. ให้คำปรึกษาแก่ผู้ป่วยและครอบครัว ในการเลือกวิธีการบำบัดทดแทนไตและการจัดการสุขภาพ รวมทั้งการจัดระบบการใช้บุคลากรและทรัพยากรอื่น ๆ และประสานงานในทีมเพื่อการดูแลผู้ป่วยที่ได้รับการฟอกเลือดด้วยเครื่องไตเทียมอย่างมีประสิทธิภาพ